Jar tar chi Goshta: एका गावात एक शेतकरी राहत होता. त्याचं नाव गणू होतं. गणू मेहनती होता, पण त्याला एक सवय होती. कोणतंही काम समोर आलं की तो लगेच म्हणायचा, “जर हे झालं तर मी ते करेन… जर पाऊस पडला तर शेत नांगरेन… जर जास्त पैसे मिळाले तर नवीन बैल घेईन… जर वेळ मिळाला तर घर दुरुस्त करेन.”
म्हणजे प्रत्येक गोष्ट “जर” वरच अडकून राहायची.
एक वर्ष उन्हाळा खूप कडक पडला होता. गावातील सगळे शेतकरी पावसाळ्याच्या तयारीला लागले होते. कुणी शेत साफ करत होतं, कुणी बियाणं आणत होतं. पण गणू नेहमीप्रमाणे निवांत होता.
शेजारी एकदा म्हणाला, “गणू, शेताची मशागत करून ठेव. पहिला पाऊस पडला की लगेच पेरणी करता येईल.”
गणू म्हणाला, “जर या वर्षी पाऊस चांगला पडणार असेल तर करेन. नाहीतर उगाच मेहनत कशाला?”
काही दिवस गेले.
गावात पहिला पाऊस पडला. सगळ्यांनी पेरणी सुरू केली. पण गणूचं शेत अजून रिकामंच होतं.
लोकांनी विचारलं, “काम सुरू नाही केलं?”
तो म्हणाला, “जर अजून दोन चार चांगले पाऊस पडले तर करेन.”
पाऊस पडत राहिला. दिवस निघून गेले.
आता पेरणीची योग्य वेळ संपत आली होती.
गणू घाईघाईने शेतात गेला. पण तोपर्यंत उशीर झाला होता. उशिरा पेरलेलं पीक नीट उगवलं नाही. वर्षभराची कमाई कमी झाली.
हिवाळा आला. घराचं छप्पर गळत होतं.
बायको म्हणाली, “छप्पर दुरुस्त करून घ्या. थंडी वाढते आहे.”
गणू म्हणाला, “जर थंडी खूप वाढली तर करू.”
काही दिवसांनी मोठा पाऊस आला आणि छप्पर गळू लागलं. घरात पाणी शिरलं. धान्य भिजलं.
पुन्हा नुकसान झालं.
एक दिवस गावात एक वृद्ध माणूस आला. त्याने गणूची अवस्था पाहिली.
तो म्हणाला, “तुझ्या आयुष्यात अडचणी कमी नाहीत. पण त्यापेक्षा मोठी अडचण तुझ्या विचारात आहे.”
गणूने विचारलं, “म्हणजे?”
वृद्ध हसून म्हणाला,
“तू प्रत्येक गोष्ट ‘जर’ वर ठेवतोस. पण आयुष्य ‘जर’ वर चालत नाही. ते तयारी, मेहनत आणि योग्य वेळेवर घेतलेल्या निर्णयांवर चालतं.”
गणू शांत झाला.
त्या रात्री त्याने खूप विचार केला.
त्याला जाणवलं की वर्षानुवर्षे तो काम टाळत राहिला. संधी गेल्यावर पश्चात्ताप करत राहिला.
पुढच्या वर्षी पावसाळ्याआधीच त्याने शेत तयार केलं. बियाणं आणलं. घराची दुरुस्ती केली. आवश्यक काम वेळेवर पूर्ण केली.
त्या वर्षी त्याचं पीक चांगलं आलं.
घर सुरक्षित राहिलं.
हळूहळू त्याची परिस्थिती सुधारली.
एकदा त्याचा मुलगा म्हणाला, “बाबा, एवढा बदल कसा झाला?”
गणू हसून म्हणाला,
“मी एक गोष्ट शिकलो. ‘जर’ म्हणत बसलो तर वेळ निघून जाते. काम सुरू केलं तर मार्ग तयार होतो.”
बोध
काम करण्यासाठी योग्य वेळ येण्याची वाट पाहू नये. अनेकदा काम सुरू केल्यावरच योग्य वेळ तयार होते.
राज धनवे हे मराठीचे उत्साही लेखक आहेत. मुलांसाठी मजेदार गोष्टी, बोधकथा, ड्रॉइंग आणि पझल पुस्तके लिहितात. मराठी भाषा आणि सर्जनशीलतेचा प्रसार करणे हे त्यांचे ध्येय आहे.