एका गावात सचिन नावाचा एक मुलगा राहत होता. तो साधारण विद्यार्थी होता. ना फार हुशार, ना फार कमजोर. पण त्याची एक सवय मात्र खूप वाईट होती. तो कोणतंही काम पुढे ढकलत असे. अभ्यास उद्या करीन, गृहपाठ नंतर करीन, असा त्याचा नेहमीचा स्वभाव होता.
सकाळी शाळेत जाताना तो ठरवत असे की आज घरी जाऊन व्यवस्थित अभ्यास करायचा. पण घरी आल्यावर कधी मित्रांसोबत खेळायला जाई, कधी मोबाईलवर वेळ घालवी, तर कधी टीव्ही पाहत बसे. दिवस संपे आणि अभ्यास पुढे ढकलला जाई.
परीक्षेचा काळ जवळ आला की सचिनला चिंता वाटू लागे. तो पुस्तक उघडे, पण धडे खूप वाटत. मग तो विचार करे की उद्यापासून नीट अभ्यास करीन. पण तो उद्या कधीच येत नसे.
एके दिवशी शाळेत शिक्षकांनी जाहीर केलं की महिन्याभरात मोठी परीक्षा होणार आहे. सगळ्या विद्यार्थ्यांनी तयारी सुरू केली. काही विद्यार्थी रोज थोडा अभ्यास करत होते. पण सचिनने पुन्हा तोच विचार केला, अजून वेळ आहे.
दिवस जात होते. परीक्षा जवळ येत होती. शेवटच्या आठवड्यात सचिन घाबरला. इतका अभ्यास बाकी होता की त्याला कुठून सुरू करावं हेच समजत नव्हतं. तो रात्रभर बसून पुस्तकं वाचण्याचा प्रयत्न करत होता, पण डोकं थकून जात होतं.
परीक्षा झाली. निकाल लागला तेव्हा सचिनचे गुण खूपच कमी आले. त्याला खूप वाईट वाटलं. तो शांत बसला होता. त्याच्या मनात एकच प्रश्न होता, मी एवढं मागे कसा पडलो?
त्याच दिवशी त्याच्या शाळेत एक नवीन शिक्षक आले. त्यांनी वर्गातील विद्यार्थ्यांशी बोलायला सुरुवात केली. त्यांनी एक साधा प्रश्न विचारला, “तुमच्या मते यश मिळवण्याचं सर्वात मोठं रहस्य काय आहे?”
काही विद्यार्थ्यांनी उत्तर दिलं, मेहनत. काही म्हणाले, बुद्धिमत्ता. काही म्हणाले, नशीब.
शिक्षकांनी हसत एक कथा सांगितली.
ते म्हणाले, “एकदा दोन शेतकरी होते. दोघांकडेही समान जमीन होती. पहिला शेतकरी रोज सकाळी उठून थोडं थोडं काम करत असे. तो शेत साफ करत असे, पाणी देत असे आणि पिकांची काळजी घेत असे. दुसरा शेतकरी मात्र म्हणत असे, उद्या करीन. अजून वेळ आहे.”
काही दिवसांनी पावसाळा आला. पहिल्या शेतकऱ्याच्या शेतात हिरवं पीक डोलत होतं. दुसऱ्या शेतकऱ्याच्या शेतात मात्र तण वाढलं होतं. कारण त्याने वेळेवर काम केलं नव्हतं.
शिक्षक म्हणाले, “यशाचं रहस्य मोठ्या कामात नसतं. ते रोजच्या छोट्या कामात असतं.”
सचिनला हे शब्द मनाला लागले. त्याला स्वतःची चूक समजली. त्याने ठरवलं की आता तो काम पुढे ढकलणार नाही.
दुसऱ्या दिवशीपासून त्याने एक छोटा नियम केला. रोज किमान दोन तास अभ्यास करायचा. आधी गृहपाठ पूर्ण करायचा आणि मग इतर गोष्टी करायच्या.
सुरुवातीला त्याला थोडं कठीण वाटलं. मित्र खेळायला बोलवत असत. कधी टीव्ही पाहण्याची इच्छा होत असे. पण तो स्वतःला आठवण करून देई की आजचं काम आजच करायचं.
हळूहळू ही सवय त्याला सहज वाटू लागली. रोजचा अभ्यास केल्यामुळे त्याला धडे नीट समजू लागले. शिक्षक विचारलेले प्रश्न तो आत्मविश्वासाने उत्तर देऊ लागला.
काही महिन्यांनी पुन्हा परीक्षा आली. यावेळी सचिन घाबरला नव्हता. कारण त्याने आधीच तयारी केली होती.
निकाल लागला तेव्हा त्याचे गुण खूप सुधारले होते. तो वर्गात वरच्या क्रमांकात आला होता. त्याच्या चेहऱ्यावर समाधान होतं.
सचिनला तेव्हा एक गोष्ट स्पष्ट झाली. काम पुढे ढकलणं हीच त्याची सर्वात मोठी अडचण होती. एकदा ती सवय बदलली की सगळं बदलायला लागलं.
ही कथा विद्यार्थ्यांना एक महत्त्वाचा धडा देते. आजचं काम उद्यावर टाकू नका. छोटं काम असो किंवा मोठं, ते वेळेवर पूर्ण केलं तर मन हलकं राहतं आणि यश जवळ येतं.
रोजचे छोटे प्रयत्न एक दिवस मोठं यश देतात. पण त्यासाठी पहिलं पाऊल आजच टाकावं लागतं. कारण यश त्यांनाच मिळतं जे योग्य वेळेला काम करतात आणि आपल्या स्वप्नांसाठी सातत्याने प्रयत्न करतात.
राज धनवे हे मराठीचे उत्साही लेखक आहेत. मुलांसाठी मजेदार गोष्टी, बोधकथा, ड्रॉइंग आणि पझल पुस्तके लिहितात. मराठी भाषा आणि सर्जनशीलतेचा प्रसार करणे हे त्यांचे ध्येय आहे.