आळशी मांजर

Alshi Manjar Marathi Goshta: गावाच्या कडेला एक जुनं घर होतं. मातीच्या भिंती, कौलारू छप्पर आणि अंगणात नेहमी उन्हात पसरलेली चटई. त्या घरात एक मांजर राहत होतं. अंगावर मऊ केस, डोळ्यांत हिरवी चमक, आणि चालण्यात एक वेगळाच माज. पण त्या मांजराची एक मोठी सवय होती. ते प्रचंड आळशी होतं.

घरातली माणसं त्याला लाडानं दूध द्यायची, उरलेलं भात द्यायची. उंदीर पकडायचं काम त्याच्यावर होतं, पण ते काम त्याला फारसं आवडत नसे. दिवसभर तो कधी अंगणात उन्हात पडून राहायचा, कधी धान्याच्या कोठारावर झोप काढायचा. कधी कधी तर उंदीर त्याच्या समोरून पळत जात, तरी तो फक्त डोळे उघडून पुन्हा मिटून टाकायचा.

घरातली आजी नेहमी म्हणायची, “अगं, हे मांजर नुसतं खातं आणि झोपतं. काम काही करत नाही.” पण लहान मुलांना ते खूप आवडायचं. ते त्याच्याशी खेळायचे, त्याच्या पाठीवरून हात फिरवायचे.

काही दिवस असेच गेले. हळूहळू घरात उंदरांची संख्या वाढू लागली. धान्याच्या पोत्यांना भोकं पडू लागली. रात्री खसखस ऐकू येऊ लागली. घरातल्या लोकांना चिंता वाटू लागली. त्यांनी मांजराकडे पाहिलं. ते मात्र नेहमीप्रमाणे गुडघ्यांत मान घालून झोपलेलं.

एके दिवशी घरातल्या काकांनी रागानं म्हटलं, “याला ठेवून काय उपयोग? उंदीर वाढत आहेत आणि हे नुसतं पडून आहे.” मांजरानं ते ऐकलं, पण त्यानं मनावर घेतलं नाही. त्याला वाटलं, उद्या पाहू. आज झोप घेऊ.

त्या रात्री मात्र वेगळीच घटना घडली. धान्याच्या कोठारात एक मोठा उंदीर शिरला. तो फार चलाख होता. त्यानं पोत्यांना मोठी भोकं पाडली. बरंच धान्य वाया गेलं. सकाळी घरच्यांनी ते पाहिलं आणि सगळ्यांना धक्का बसला.

काकांनी ठरवलं की आता दुसरं मांजर आणावं. हे ऐकताच आळशी मांजर दचकून उठलं. त्याला पहिल्यांदाच भीती वाटली. घर सोडावं लागेल ही कल्पनाच त्याला असह्य झाली. त्याला या घराची सवय झाली होती. अंगणातलं ऊन, आजीचा मायेचा हात, मुलांची खेळकर हाक. हे सगळं गमावायचं त्याला नव्हतं.

त्या दिवशी तो दिवसभर विचारात पडला. इतके दिवस तो स्वतःला घराचा मालक समजत होता, पण खरं तर तो आपली जबाबदारी टाळत होता. उंदीर पकडणं हे त्याचं काम होतं. त्यानेच ते दुर्लक्षित केलं होतं.

घोडा आणि काळवीट मराठी गोष्ट

रात्र झाली. सगळे झोपले. मांजर मात्र जागं राहिलं. त्यानं कान टवकारले. थोड्या वेळानं त्याला खसखस ऐकू आली. तो शांतपणे कोठाराकडे गेला. त्याच्या डोळ्यांत आता वेगळीच चमक होती. तो सावकाश पावलांनी पुढे सरकला.

मोठा उंदीर पुन्हा पोत्याजवळ आला होता. मांजरानं योग्य क्षण साधला आणि झेप घेतली. बराच वेळ झटापट झाली. शेवटी मांजरानं उंदराला पकडलं. तो दमला होता, पण त्याच्या मनात समाधान होतं.

सकाळी घरच्यांनी कोठारात शांतता पाहिली. मांजर दारात बसलेलं होतं. त्याच्या जवळ मोठा उंदीर पडलेला होता. सगळ्यांच्या चेहऱ्यावर आश्चर्य आणि आनंद उमटला. आजी म्हणाली, “अरे, आपलं मांजर जागं झालं दिसतं.”

त्या दिवसानंतर मांजर बदललं. ते अजूनही उन्हात पहुडत असे, पण कामाची वेळ आली की ते सज्ज असे. उंदीर दिसला की तो पळून जाईल याची खात्री घरच्यांना वाटे. घरात पुन्हा शांतता आली.

मांजराला कळलं होतं की केवळ लाडावर आयुष्य चालत नाही. प्रत्येकाला आपली जबाबदारी पार पाडावी लागते. आळस गोड वाटतो, पण त्याची किंमत मोजावी लागते. योग्य वेळी जागं झालं तर सुधारणा शक्य असते.

गावातल्या मुलांना ही गोष्ट कळली. ते एकमेकांना म्हणू लागले, “आळशी राहू नका. नाहीतर घरचं मांजर व्हाल.” आणि सगळे हसायचे.

कथा साधी आहे. काम टाळत राहिलं तर संकट वाढतं. पण मनापासून प्रयत्न केला तर आपली जागा परत मिळवता येते. आळसावर मात केली की आत्मविश्वास परत येतो.

त्या घरातलं मांजर आता फक्त लाडकं नव्हतं, तर विश्वासूही झालं होतं. आणि त्याला स्वतःचाही अभिमान वाटत होता, कारण त्यानं स्वतःत बदल घडवला होता.